English | فارسی
,
 
university photo

 

ارزیابی یا ارزشیابی به معنی سنجش میزان پیشرفت براساس اهداف تعیین شده در افراد است، حد­فاصله میان وضع موجود تا وضع مطلوب برنامه­ ها را مشخص می­کند. فلسفه این سنجش، وجود اختیار در انجام کار یا عدم انجام فعالیت توسط افراد یا سازمانها و... است. زمانی ارزیابی معنا پیدا می­کند که انسان براساس قدرت اختیار نه جبر، توان انجام کاری را داشته ­باشد وگرنه زمانی که انسان مجبور به انجام کاری باشد که خارج از قدرت و اراده خودش باشد و نتواند از انجام یا عدم انجام آن کار، خودداری کند، دیگر ارزیابی معنی ندارد، این همان فلسفه ارزیابی است که با اختیار انسان همراه و همزاد است. پس ارزیابی با دیدگاه اختیارگرایانه مطابقت دارد نه دیدگاه جبرگرا و تقدیرگرایانه انسان. ارزيابي رسمي از قرن 19 آغاز گرديد ولي از ابتداي پيدايش كلماتي مانند: خوب- عالي- ضعيف، انسان به نوعي ارزيابي انجام مي­داده ­است، تمام پيشرفت انسان از زندگي غار نشيني تاكنون محصول ارزيابي مي­ باشد. امروزه بطور غير رسمي تمامي انسان­ها به نوعی، هم دگر­­ارزيابي انجام مي­ دهند و هم خودارزيابي و اين نياز بشر به ارزيابي را نشان مي دهد و از ابتدائي ترين حركت و افعال ما چه در زندگي خصوصي و چه در امور كاري نياز به ارزيابي دارند.

ملاک توسعه و پیشرفت جوامع قرن 21 وجود متخصصان، اندیشمندان و پژوهشگران کارامد است، وجود این افراد و میزان استفاده از فناوری اطلاعاتی، تولید دانش و پردازش اطلاعات که مرزهای کشور را مشخص خواهد کرد. دانشگاه­ ها از با ارزش­ترين نهادهايي هستند كه جامعه براي پيشرفت و توسعه در اختيار دارد. دانشگاه­ ها از يك سو حافظ و انتقال­ دهنده ميراث فرهنگي و ارزش­هاي حاكم بر جامعه­ اند و از سوي ديگر پاسخگوي نيازهاي اجتماعي براي كسب، اشاعه و توسعه دانش و فناوري مي­ باشند. دانشگاه به عنوان يك نهاد بايد در موقعيت تاريخي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي خودش ملاحظه شود. براي دستيابي به چشم­ اندازي مناسب از موقعيت كنوني و مسائلي كه دانشگاه ­هاي كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه پيش­رو دارند و يا بايد با آن روبرو شوند لازم است نظام آموزشي عالي بصورت دقيق مورد بررسي قرار­گيرد و مؤلفه­ ها، عناصر و عوامل تأثيرگذار بر آن و سهم هر يك از آنها در اين عرصه مشخص شود. حال این سؤال مطرح است که آیا دانشگاه می­تواند اهداف و رسالت­ های خود را تحقق بخشد؟ با چه معیار و شاخص هایی می تواند راز و رمز این رسالت ها را مشخص نماید؟ پاسخ به این سؤال و سؤالاتی از این قبیل را باید در کیفیت حاکم بر دانشگاه­ ها و نظام ارزیابی جستجو نمود. بنابراین نظام آموزش­ عالی باید متوجه نگرانی مربوط به  افت کیفیت باشد و ارزیابی کیفیت آموزشی را در برنامه­ های خود بگنجاند. این امر، ایجاد و سازوکاری برای ارزیابی مستمر کیفیت در ساختار آموزش­ عالی را ضروری می­ نماید. ارزیابی در آموزش عالی را می­توان فرایند منظم و مستمر گردآوری داده­ ها و اطلاعات درباره تدریس، یادگیری، برنامه درسی، ساختار و اثربخشی سازمانی، بازنگری درونی و ساز وکار کنترل کیفیت تعریف کرد.

از نظر یونسکو کیفیت در آموزش عالی مفهوم چند بعدی است که به میزان زیاد به وضعیت محیطی نظام دانشگاهی، ماموریت یا شرایط و استانداردهای رشته دانشگاهی بستگی دارد. ارزیابی کیفیت نظام آموزش­ عالی فرایندی است که به تعیین، تهیه و گردآوری داده­ ها و اطلاعات برای قضاوت و تصمیم­ گیری درباره میزان تطابق عناصر نظام مورد ارزیابی با الزامات می­ پردازد.

خودارزیابی

پسر كوچكي وارد مغازه­ اي شد، جعبه نوشابه را به سمت تلفن کشید و بر روي جعبه رفت تا دستش به دكمه­ هاي تلفن برسد و شروع كرد به گرفتن شماره. مغازه­ دار متوجه پسر بود و به مكالماتش گوش مي­داد. پسرك پرسيد: خانم، مي­توانم خواهش كنم كوتاه كردن چمن هاي حياط خانه تان را به من بسپاريد؟ زن پاسخ داد: كسي هست كه اين كار را برايم انجام مي­دهد !پسرك گفت: خانم، من اين كار را با نصف قيمتي كه او مي­گیرد انجام خواهم داد! زن در جوابش گفت كه از كار اين فرد كاملا راضي است. پسرك بيشتر اصرار كرد و پيشنهاد داد: خانم، من پياده ­رو و جدول جلوي خانه را هم برايتان جارو مي­كنم. در اين صورت شما در يكشنبه زيباترين چمن را در كل شهر خواهيد داشت. مجددا زن پاسخش منفي بود. پسرك در حالي كه لبخندي بر لب داشت، گوشي را گذاشت. مغازه ­دار كه به صحبت هاي او گوش داده بود به سمتش رفت و گفت: پسر...، از رفتارت خوشم آمد؛ به خاطر اينكه روحيه خاص و خوبي داري دوست دارم كاري به تو بدهم. پسر جواب داد: نه ممنون، من فقط داشتم عملكردم را مي­سنجيدم. من همان كسي هستم كه براي اين خانم كار مي­كند. آيا ما هم مي­توانيم چنين خود­ارزيابي از كار خود داشته باشيم؟


صفحه در 0.36 ثانیه ایجاد شد.