English | فارسی
,
 
university photo

 

امام كاظم (ع) در تبیین این نكته مى­فرماید: «لیس منا من لم یحاسب نفسه فى كل یوم، فان عمل خیرا استزاد الله منه و حمد الله علیه، و ان عمل شرا استغفر الله منه و تاب الیه؛ از ما نیست كسى كه هر روز به محاسبه و ارزیابى كارهاى خود نپردازد. پس اگر كار نیكى انجام داده­ است، از خداوند متعال فزونى آن را بخواهد، و خدا را بر موفقیتى كه به دست آورده ­است سپاس گوید؛ و اگر كار زشتى را مرتكب شده است، از خداوند، آمرزش آن را خواهد و توبه نماید.

با دقت در سخن امام كاظم (ع) مى توان از آن ، سه نكته اساسى استنباط كرد:

  1. ضرورت و جایگاه ویژه ارزیابى؛ آن حضرت براى تبیین ضرورت ارزیابى فرد از اعمال و رفتار خویش، این نكته را متذكر مى­ شود كه غفلت از این امر موجب خروج از دسته مؤمنان راستین است.
  2. نكته دیگر این كه اگر نتیجه ارزیابى مثبت بود، این نتیجه نباید موجب غرور فرد و در نتیجه ركود او و بسنده كردن وى به وضعیت موجود باشد؛ بلكه به شكرانه این توفیق الهى، بایستى سپاس خداوند متعال را به جاى آورد، و از خدا توفیق بیش­تر در ادامه راه را طلب نماید.
  3. نكته اساسى دیگر آن است كه اگر نتیجه ارزیابى منفى بود و براى شخص محرز گردید كه در عملكرد او خطا و انحراف وجود داشته ­است، باید به فكر اصلاح عملكرد و بهبود آن باشد. آن حضرت مى­فرماید اگر فرد پس از ارزیابى متوجه شد كه عمل خلاف و خطایى انجام داده ­است باید از خداوند متعال آمرزش خواسته و توبه نماید. بدیهى است كه توبه واقعى و حقیقى آن است كه فرد بر ترك كار خطا و اصلاح و جبران آن تصمیم قطعى گیرد.

در منابع و متون اسلامى، دستور العمل­ هاى صریحى در مورد ارزیابى فرد از اعمال خویش وارد شده­ است. پیامبر گرامى اسلام (ص) مى­فرماید: «حاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا، وزنوها قبل ان توزنوا، و تجهزوا للعرض الاءكبر؛ خود را محاسبه و ارزیابى كنید قبل از این كه شما را محاسبه و ارزیابى كنند؛ و خودتان را بسنجید قبل از این كه شما را بسنجند؛ و خود را براى روز قیامت آماده و مجهز نمایید.


صفحه در 0.36 ثانیه ایجاد شد.